آیا در شب ضربت خوردن حضرت امیرالمومنین علی  علیه‌السلام حسنین در مسجد بودند؟ در صورت عدم حضور ایشان در نماز جماعت اول وقت، توضیح دهید.

خانه امیرمؤمنان و حسنین‌ علیهم‌السلام در کنار و نزدیکی مسجد کوفه بود؛ از این‌روی فاصله چندانی بین مسجد و خانه‌های آنان وجود نداشت که نتوانند در هنگام نماز خود را به نماز برسانند و ضرورتی نداشت که زودتر از موعد نماز در مسجد حضور داشته باشند.

علامه مجلسی به نقل از مورخان نوشته است: در آن شب أمیر‌المؤمنین علیه‌السلام برای افطار به خانه اُمّ‌كلثوم سلام‌الله‌علیها  رفت، اُمّ‌كلثوم می‌گوید: پدرم با یك قرص نان و مقداری نمك افطار كرد، حمد و ثنای خدا را به‌جا آورد و به نماز ایستاد و پیوسته در حال نماز بود، گاهی از اتاق بیرون می‌رفت و به آسمان نگاه می‌كرد، سوره «یس» را تا آخر تلاوت كرد. از حركات أمیر‌المؤمنین علیه‌السلام در آن شب بوی شهادت و لقای پروردگار استشمام می‌شد، شب از نیمه گذشت بعداز تجدید وضو و پوشیدن لباس، از اتاق بیرون رفت و از منزل خارج شد. اُمّ‌كلثوم اضافه می‌كند: با مشاهده این حالات به حضور برادرم امام حسن علیه‌السلام رفتم و جریان را تعریف كردم، امام مجتبی علیه‌السلام حركت كرد و قبل‌از رسیدن أمیر‌المؤمنین علیه‌السلام به مسجد جامع كوفه به آن‌حضرت رسید و گفت: هنوز ثلثی از شب باقی‌مانده است، چرا زود از خانه بیرون آمده‌اید؟حضرت در جواب فرمود: نور دیدگانم! خوابی دیده‌ام كه تعبیر آن شهادت من است؛ امام مجتبی علیه‌السلام خواست كه همراه پدر باشد، حضرت أمیر علیه‌السلام فرمود: پسرم تو را به حقی كه به گردنت دارم قسم می‌دهم كه به خانه بر‌گرد، امام حسن علیه‌السلام به خانه بر‌گشت؛ أمیر‌المؤمنین علیه‌السلام به مسجد رفت، چند ركعت نماز خواند، با رسیدن وقت اذان، بالای مأذنه رفت و با صدای بلند اذان گفت؛ آن‌گاه به داخل مسجد باز‌گشت، خفتگان را كه از جمله آنان ابن‌ملجم ملعون بود، برای اقامه نماز بیدار كرد؛ سپس به‌سمت محراب رفت و به نماز ایستاد، همانند عادت همیشگی در نماز‌های فریضه و نافله ركوع و سجده را طول داد؛ ابن‌ملجم ملعون بلند شد و در مقابل ستونی كه امام علیه‌السلام در كنار آن مشغول نماز بود، ایستاد، صبر كرد قرائت و ركوع و سجده اول نماز امام تمام شد، امام علیه‌السلام سر از سجده برداشت، در این هنگام ابن‌ملجم ملعون شمشیر را كشید و بر سر آن‌حضرت زد.

در ادامه می‌نویسد: مردمی كه در مسجد بودند با شنیدن صدای آن‌حضرت، از هر سو به طرف آن بزرگوار دویدند؛ امام علیه‌السلام را مشاهده كردند در حالی‌كه دستمال خود را روی سر می‌بست و خون بر صورت و محاسن او جاری بود و می‌فرمود: این همان وعده‌ای است كه خدا و رسول صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم داده‌اند. جبرئیل امین، شهادت امیر‌المؤمنین علیه‌السلام را میان آسمان و زمین ندا داد.

حسنین علیهماالسلام  از منزل بیرون آمده و راه مسجد را در پیش گرفتند، وقتی وارد مسجد شدند، جماعتی از مردم می‌خواستند حضرت أمیرالمؤمنین علیه‌السلام را سر پا نگه دارند تا نماز صبح را اقامه كند، ولی امام علیه‌السلام قادر بر ایستادن نبود. [به دستور پدر] امام مجتبی علیه‌السلام جلو ایستاد و فریضه صبح را به‌جای آورد و امیر‌المؤمنین علیه‌السلام نشسته و با اشاره نماز صبح را اقامه كرد. (مجلسی، محمد‌باقر، بحار‌الأنوار، بیروت، دار احیاء التراث‌‌العربی، چاپ سوم، 1403 هـ ، ج42، ص283 ـ 276 با تلخیص)

نكات زیر از روایت فوق قابل استفاده است:

1. امام مجتبی علیه‌السلام خواست همراه حضرت باشد، ولی در جهت اطاعت از دستور پدر به خانه بر‌گشت و البته هنوز وقت نماز صبح فرا نرسیده بود.

2. به دلایل زیر نمازی كه ضربه شمشیر بر سر امام علیه‌السلام اصابت كرد، فریضه صبح نبوده است:

الف: امام فرادا (تنها) نماز می‌خواند.

ب: در نزدیكی محل نماز امام كسی نبود و مردم در گوشه و كنار مسجد مشغول نماز بودند و با شنیدن صدای امام علیه‌السلام به‌سوی آن‌حضرت دویدند.

ج: در عبارت فوق‌الذكر آمده بود: امام علیه‌السلام از مأذنه پایین آمد، خفتگان را بیدار كرد و به جانب محراب رفت و به نماز ایستاد. همان‌گونه كه می‌دانیم 2 ركعت نافله نماز صبح قبل‌از نماز خوانده می‌شود.

روشن است كه امام علیه‌السلام قبل‌از اقامه نافله به فریضه مشغول نمی‌شود.

بنا‌بر‌این نمازی كه در آن، حضرت علی علیه‌السلام ضربت خورده‌اند، نافله بوده است نه فریضه؛ مؤید این كلام، فرمایش محدث قمی قدس‌سره در پاورقی منتهی‌الآمال است. ایشان چنین گفته است: آن‌چه از روایات می‌شود آن است كه نمازی كه حضرت أمیرالمؤمنین علیه‌السلام در آن ضربت زده شده، نافله فجر بوده است. (قمی، عباس، منتهی‌الآمال، قم، مؤسسه انتشارات هجرت، چاپ سیزدهم، زمستان 1378، ج1، ص 329)

بنابراین علت عدم حضور امام حسن و امام حسین علیهماالسلام  در حین ضربت خوردن پدر در مسجد جامع كوفه، نرسیدن وقت فریضه صبح بوده است، از آن‌جا که مانع همراهی امام حسن علیه‌السلام گردید؛ مانع حضور امام حسین علیه‌السلام نیز می‌شد؛ از این‌روی نمی‌شود از این واقعه برداشت کرد كه برای نماز اول وقت و جماعت اهمیت قائل نبودند.

منبع: تبیان


برچسب‌ها: شب ضربت خوردن حضرت امیرالمومنین علی علیه‌السلام, وبلاگ شخصی حجت الاسلام حسینعلی فعالی
+ نوشته شده در  سه شنبه ۱۳۹۴/۰۵/۰۶ساعت 0:3  توسط حسینعلی فعالی  |